Hoop is belangrijk in deze periode van het jaar. Dat is al heel lang zo: duisternis, kou, en weinig voedsel leverden veel stress op voor onze vroege voorouders. Hoop op meer licht, warmte en voedsel in het voorjaar hield mensen op de been. Hoewel wij deze problemen niet echt meer kennen door lampen, verwarming en supermarkt, laten duisternis en kou ons toch niet onberoerd. En zijn we in voor feestjes van de hoop.

Daar zijn er twee van in deze periode. Het bekendste is Kerstmis. Een christelijk feestje om te vieren dat Jesus, ‘ het licht van de wereld’, aan ons geschonken werd.  Het tweede feestelijke hoopmoment is de start van het nieuwe jaar. We sluiten een periode af, laten alle ellende van het afgelopen jaar achter ons en hopen op nieuwe kansen en een jaar vol voorspoed. Voor mij niet per se feestelijke momenten door de commercialisering en de vuurwerkherrie.

Gelukkig is er nog een derde moment van hoop: de winterzonnewende, rond 21 december. Een beetje miskend, maar voor mij het meest hoopvol. Het steeds duisterder worden van de wereld stopt letterlijk; de dagen lengen weer, meer en meer licht sijpelt naar binnen met als hoogtepunt de zomerzonnewende op 21 juni.

De winterzonnewende is voor mij het meest natuurlijke moment voor hoop en vertrouwen omdat het helemaal wordt bepaald door de natuurlijke gang van de aarde om de zon. Het is helaas niet geschikt als universeel moment van hoop: waar voor ons op 21 december de zon steeds een beetje langer gaat schijnen, doet hij dat op het zuidelijk halfrond steeds een beetje minder.

Maar dat maakt het voor mij niet minder waardevol. En om de periode optimaal te benutten combineer ik de winterzonnenwende met de andere hoopfeestdagen: op 25 en 26 december verzamel ik nieuwe energie en moed,  op 31 december reflecteer ik op het voorbije jaar en 1 januari smeed ik nieuwe plannen. En die top ik op 6 januari  graag af met de wijsheid van de drie koningen zodat mijn plannen haalbaar en constructief worden. Een goed recept voor mooie kiemen in de lente.

Erica van den Buijs  

G.O.D., J.A.W.E.H. en A.L.L.A.H. kijken vol afgrijzen naar hun kosmische scherm. Er voltrekt zich een drama in de Aarde-realm van hun Universal Evolution Game: het mensje, het succesvolste evolutieproduct tot nu toe, dreigt zichzelf te vernietigen.

Het leek een succesverhaal, hun zelflerend evolutiespel met een instabiel niets als uitgangspunt. Het niets werd iets en vormde stelsels van gas- en rotsballen. Eén rotsbal sprong eruit: helderblauw met een oersoep vol zelflerende sliertjes. Ze noemden de bal Aarde en de sliertjes Leven en volgden de ontwikkelingen op de voet. De omstandigheden in de Aarde-realm wijzigden regelmatig rigoreus, de sliertjes namen allerlei vormen aan en alleen de beste aanpassers bleven over. Dit mondde na eonen uit in superoverlevers: de mensjes. Hun geheim? Overmacht door handige werktuigen en samenwerking in groepen.

Het spel speelde zichzelf, de gamers raakten verveeld en brachten een verrassingselement in: drie onzichtbare avatars met elk een eigen mensjesprofeet met verlossingsvisioenen en heilige boeken voor tijden van nood. J.A.W.E.H had als eerste beet. Eén mensjesgroep bleek vatbaar en raakte heilig overtuigd het uitverkoren volk te zijn van de enige hemelse vader.

G.O.D. maakte daar handig gebruik van. Hij liet zijn profeet  J. in het J.A.W.E.H.-volk geboren worden. J. werd populair en toen weer niet, werd ontmaskerd als valse profeet en gekruisigd. Goed gedaan, dacht J.A.W.E.H., ik win. Dat was te vroeg gejuicht. G.’s profeet had namelijk een aura van onsterfelijkheid en beloofde leven na de dood. En wie wil dat niet? J. ging met zijn verhaal viral en werd een bron van haat en inspiratie.

A.L.L.A.H. keek stilletjes toe en leerde. Hij gaf zijn profeet M. wat extra visioenen, overtuigingskracht en vechtlust en stuurde hem op pad. Dat bleek een gouden greep, zijn mensjesvolk won snel terrein. De J.A.W.E.H.- en G.O.D.-volken werkten een tijdje samen en brachten zo de boel weer in balans. Maar de collectieve geheugens van de drie groepen werden nooit gewist en de vijandbeelden bleven smeulen.

Een nieuwe fase brak aan. De mensjes begonnen te doorzien dat ze pionnen waren in een virtueel spel. Ze namen het heft in eigen hand met MagicTechno als hun avatar, wetenschappers als profeten en eeuwige vooruitgang als verlossende boodschap. Ze ontwikkelden vele technohoogstandjes en stevenden af op onsterfelijkheid. De gamemakers leunden tevreden achterover, missie geslaagd.

Weer te vroeg gejuicht. Ze zien het aantal mensjes en de angst voor schaarste ineens exponentieel stijgen, ze zien de reactivatie van diepverankerde vijandbeelden. Twee vernietigende Aarde-oorlogen inclusief een J.A.W.E.H.-volkslachting door het G.O.T.T.E.S-volk volgen. Andere G.O.D.-volken stoppen het geweld met het geweld van leven-bedreigende stralingsbommen. De mensjes zijn gewaarschuwd, sluiten een gewapende vrede en starten een vrede-door-welvaartoperatie. Het kan niet op, maar dat valt tegen. Bronnen en leefbaarheid blijken eindig, MagicTechno blijkt onmachtig en de oneindige vooruitgangsbelofte een valse profetie. Het pad ‘ieder-voor-zich-en-niemand-voor-ons-allen’, de zekerste weg naar zelfvernietiging, doemt op.

Dát kunnen de kosmische gamedesigners niet over hun kant laten gaan. Ze bundelen hun krachten, zoeken naar een gamechanger en zien uiteindelijk maar één oplossing: een good old ‘deus ex machina’. Maar welke?

Erica van den Buijs