Het uitsterven van de mensheid is een kwestie van tijd: over 4,5 miljard jaar brandt onze zon op met in het voorprogramma een hittegolf waardoor al het water op aarde verdampt.

Of we het zo lang gaan uithouden is maar de vraag. De snelste en zekerste weg naar onze uitroeiing plaveien we momenteel zelf met onze verslaving aan nucleaire massavernietigingswapens en onze dodelijke levensstijl. Laten we het gebeuren of gaan we het vege lijf nog een tijdje redden door onze gevaarlijke gewoontes los te laten?

Ik vrees dat het een gelopen race is; het opgeven van verworven controle, rechten, bezit en comfort ligt niet in onze aard. Zeker niet als voorspelde rampspoed onze achtertuin nog niet heeft bereikt. Maar vaak ook niet als we er al door overspoeld worden. We blijven meestal doen wat we doen omdat we hopen dat het meevalt of omdat we niet anders kunnen: als je maar verslaafd genoeg bent, is niets voldoende reden om te veranderen.

En verslaafd zijn we, niet alleen aan onze verworvenheden, maar vooral aan het idee dat we als soort de onaantastbare topdog van de schepping zijn die alles en iedereen ondergeschikt mag maken aan zijn behoefte aan zekerheid en comfort. Individuen, bedrijven en landen die dit idee tot levenskunst hebben weten te verheffen, zetten we op een voetstuk en we omarmen het bijbehorende adagium ‘Ieder voor zich en [God/ de overheid/ de VN/…] voor ons allen’. Maar God is dood en de rest te machteloos om onze verslaving te breken.

Wat nu? We kunnen natuurlijk niks doen tot het water aan onze lippen staat. Maar effectiever lijkt een machtige gemeenschappelijke vijand. Een buitenaardse topdog die dreigt met een vijandelijke overname. Volgens mij gaan we dan héél snel wél samenwerken om te overleven… Laat maar doorkomen die kosmische hulk.

Erica van den Buijs